Siyah Çay Çeşitleri

Çay tadı ve kalitesi ülke orijini, çayın çeşidine ve genellikle üretildiği bölgeyle isimlendirilir, bahçe veya tarla, rakım, hasat ve hasattan sonraki işleme gibi birçok farklı faktörle belirlenir. Siyah çaylar çoğunlukla yaprak veya partikül büyüklüğü esas alınarak sınıflandırılıp satılır. Çayın hasatı ve işlenmesinin yaprağın son büyüklüğü ve dolayısıyla çay sınıfı üzerinde büyük etkisi vardır. Siyah çay üretiminin iki ana metodu bulunmaktadır. Geleneksel Ortodoks metodu hasatta üst iki yaprağın ve tomurcuğun elle koparılmasını ve fermantasyon başlangıcına kadar kıvrılmayı gerektirir. Ortodoks metodu mümkün olan tüm yaprak büyüklüklerini ve sınıflarını ürün verebilir. CTC metodu verimliliği ve uygunluğu yüzünden popülarite kazanmıştır. CTC ile işlenmiş çaylar top top bir görünüşe sahiptirler ve her zaman kopuk yapraklıdırlar.

Çay ticaretinin %95'i broken çaylar ile olmaktadır. Buna neden küçük partiküller halinde olması, daha az yer kaplaması, daha sert ve koyu dem vermeleri sayılabilir. Çayların sınıdlandırılması onların kalitelerinide belirtilmesi anlamından ziyade onların partikül büyüklüklerinden fazla bir anlam taşımamaktadır.

P P Pekoe Çay fidanının ikinci yaprağından üretilen, bütün yaprak, siyah çaydır. "Pekoe" Çincede "beyaz saç " anlamına gelir ve genç çay yapraklarının arka kısmının altındaki beyaz renk yüzünden erken çaylara uygulanan bir terimdir. Yapraklı derecelerin en büyüğüdür. Gerçek manada tamamen kıvrımlı bir karakterde olmalıdır. İyi soldurulmuş özlü yapraktan hâsıl olur ve böyle yaprak “topak” halinde kıvrılır. Saf olarak adlandırılabilecek tam yapraktan olanları %1 den fazla bulunmaz. Görünüş itibariyle satılır eriyiği BOP’den düşüktür. Piyasada daha çok tam yaprak değil, kesik yapraklardan oluşmuş topak halindekiler bulunur. FP Flowery Pekoe Uzunluğuna yuvarlatılmış, bütün yaprak, siyah çaydır. 10 no’lu eleği geçen çok büyük yapraklardır. Muntazam kıvrımlı bir görünüşe sahip olmalı, sap ve tabakalaşmış parçalar ihtiva etmemelidir. Yaş çay elek gözü büyüklüğüne göre %20’ye kadar çıkabilir. Gerçek anlamda bu oran %5 ten fazla olmamalıdır. Eriyiği hafif olmakla beraber, kalite bakımından BOP’ye nazaran daha üstün olmalıdır. PEK Pekoe Yapraklar OP'ye göre daha kısadır ve OP gibi iyi kıvrımlı değildir. Fakat genelde dem rengi daha fazladır. (4) OPA Orange Pekoe "A". Fırın çıkışındaki hiç parçalanmayan tüm yaprak tipi çaylardır OP OP Orange Pekoe 8-15 milimetre uzunluğunda yaprak içeren, siyah, FOP'den daha az uç ihtiva eden bir bütün yaprak çaydır ve fırınlamadan sonra eleme yapıldığında 10 numaralı eleğin üzerinde kalır. OP' nin portakalla veya portakal tadıyla ilgisi yoktur. Yaprakları eş büyüklüktedir ve uzunluğuna yuvarlanmıştır.En çok iri kısımdan meydana gelir. Tip ihtiva etmez, incedir. Eriyiğide hafiftir. FBOP derecesinden az daha uzun olup, en iyi şekilde kıvrımlı ve tel gibi olmalıdır. Bu sınıf gayet sıkı kıvrılmış yaprak ve ekseriya uzun gevrek yapılı saptan ibarettir. %1-8 arasında değişebilir. FOP Flowery Orange Pekoe Kaliteyi iyileştiren birçok uç içeren, bütün yaprak veya kırık yaprak, Ortodoks, siyah çaydır. TGFOP Tippy Golden Flowery Orange Pekoe Çayda üst sınıftır. Hasat sırasında üst iki yaprak ve tomurcuk elle toplanır. Tomurcuk henüz tam açmamış, olgunlaşmamış yaprak ucudur. Yavaş büyüme periyodları boyunca hasat edildiği zaman, bu genç tomurcukların altın sarısı bir ucu (tomurcuk) oluşur ve çaylar Flowery (çiçekli) sınıfına girerler. Bu sarı uçlar bol miktarda olduğunda Tippy ve Golden terimleri de eklenir.
Bazen benzer çaylar içinde daha iyi kalitede olanları belirtmek için harflerin sonuna 1 veya 2 rakamları eklenir. Aynı şekilde, TGFOP' den önce F harfi geldiğinde Finer (ince taneli) sınıf, SF geldiğinde Super Finer (süper ince taneli) sınıf anlamına gelir. Misal olarak SFTGFOP1 denildiğinde: Süper ince taneli, uçlu (tippy), sarı (golden), çiçekli OP. "1" O tip çayın en üstünü olduğu ifade edilmek istenir.
BOP Broken Orange Pekoe (BOP) olarak isimlendirilen uçsuz, kırık yapraklardan oluşan sınıftır. Tippy, Golden ve Flowery terimleri bu çeşit çay için de kullanılabilir.TGBOP uçlu, sarı, kırık yapraklı OP demektir. BOP Broken Orange Pekoe Tamamen hakiki bir BOP yalnız kıvırma makinesinde kırılmış olan yapraktan ibaret bulunmalıdır. 10 nolu elek gözünden geçen fakat 18 nolu elekten geçmemiş parçalardan meydana gelir. Mahsulün takriben %50’sini teşkil eder. BOP1, Broken Orange Pekoe One. BOP1 ise OP 'den küçük yapraklı, BOP'den büyük yapraklı ara sınıf çaylar için kullanılır. Bu terim hem Ortodoks hem de CTC çayları için kullanılır. BP, Broken Pekoe BOP büyüklüğünde bazen daha uzun olabilir. Parça uçlarının kırık olması nedeniyle kolayca tanınabilir. BOP kadar siyah değildir. Tip ihtiva etmez. Normalde %5 oranındadır.
FBOP Flowery Broken Orange Pekoe Tip miktarı fazladır. Parçalar BOP ortalamasından daha uzun ve iyi kıvrımlı görünüşe sahip olmalıdır. Ortalama %10 nispetinde tatminkârdır. Eriyik özelliğinden ziyade görünüşü itibariyle ehemmiyetlidir.
F & PF BOP 'den daha küçük yapraklı çay sınıfıdır. Fanning terimi Ortodoks ve CTC çaylarında kullanılır. CTC metoduyla üretildiğinde (PF) Pekoe Fanning, Ortodoks metoduyla üretildiğinde Fanning (F) olarak anılır. Yaprak büyüklüğü toplu iğne başı kadardır. Yüksek kalite çaylardan elemeyle ayrılmış, 1-1.5 milimetre boyutlarında küçük toz parçacıklardır. Fannigler genellikle bütün yaprak çayları kadar iyi likör verebilirler. Ortodoks çaylarına sınıftaki uç miktarını tanımlamak için Broken Orange Pekoe Fanning (BFOP) ve Golden Orange Pekoe Fanning (GOPF) terimleri eklenir. BOPF Broken Orange Pekoe Fanning Piyasa talebine göre 14,16 veya 18 nolu eleklerden geçen küçük ebatlı çaylardır. BOP ile birlikte toplam oranları genelde %70’dir. Çabuk demlenme özellikleri sebebiyle kuvvetli ve renkli eriyikler hasıl ederler.
BPF Broken Pekoe Fanning BOPF’nin büyüklüğüne sahiptirler. Fakat görünüş bakımından gayet kötüdürler. Kahverengimsi renkte ve pulsu görünüştedirler. FBOPF Flowery Broken Orange Pekoe Fanning Yüksek miktarda tip ihtiva eden BOPF’dir